"Akdeniz'de İlk Sondaj Bu Ay Sonunda"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 9. Türkiye Enerji Zirvesi'nin açılışında yaptığı konuşmada, Milli Enerji ve Maden Politikası kapsamında Türkiye'nin sadece cari açığın kapatılması anlamında değil, enerji teknolojilerinde de önemli adımlara imza attığını ve enerjide başlatılan AR-GE dönüşümünün Türkiye'yi önemli bir üretim üssü haline getireceğini söyledi.

Türkiye'nin yerli kaynaklarını maksimum seviyede kullanmak zorunda olduğunu ifade eden Dönmez, bu kaynakların özel sektör eliyle yatırıma dönüşmesi için gerekli çalışmaları yaptıklarını vurguladı.
Bakan Dönmez, bu kapsamda ilk Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) güneş ve rüzgar ihalelerini geçen yıl gerçekleştirdiklerini ifade ederek, dünyanın en büyüklerinden biri olacak 1,200 megavatlık offshore (denizüstü) rüzgar enerjisi YEKA ihalesi için tekliflerin 23 Ekim'e kadar alınacağını hatırlattı.
Bin megavatlık YEKA GES-2 projesi için geçen hafta ilana çıkıldığını dile getiren Dönmez, "Batarya depolama sistemi için ayrı bir ihale ve yol haritası düzenlemeyi kararlaştırdık. Türkiye'ye yatırım yapan hiçbir yatırımcı kaybetmedi, bundan sonra da kaybetmeyecek. Yerli ve yabancı yatırımcılarımızı yeni YEKA yatırımlarına davet ediyorum. Gelecek 10 yılda hem rüzgar hem de güneş enerjisinde 10'ar bin megavatlık kapasiteyi hayata geçirmeyi planlıyoruz." diye konuştu.

Dönmez, yerli kömürde de benzer ihale modellerinin gerçekleştirildiğini ve çevreye duyarlı yeni nesil termik santrallerin hayata geçirilmesi için önemli çalışmaların olduğunu aktardı.

"10 milyar dolar yatırımla 30 milyar dolar tasarruf"

Enerji verimliliğinin Türkiye'nin enerji politikalarında önemli bir yer tuttuğuna dikkati çeken Dönmez, "2023 yılına kadar yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırımın karşılığını 2033'e geldiğimizde yaklaşık 30 milyar dolar olarak geri alacağız. Türkiye'de enerjinin uygun sunulması israf edileceği anlamına gelmez." dedi.
Dönmez, Türkiye'nin bölgenin enerji güvenliğinde de Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) ve inşaatı halen devam eden ve 2019'da tamamlanması planlanan TürkAkım projeleriyle önemli bir rol oynadığının altını çizdi.

Türkiye'nin sağlam ekonomisi ve güçlü siyasi istikrarıyla uluslarası projelerin vazgeçilmez ortağı olmayı sürdüreceğini belirten Dönmez, şunları belirtti:
"Fatih sondaj gemimiz bu ay sonunda Akdeniz'de ilk sondajını gerçekleştirecek. İnşallah, ikinci gemiyi de yakın bir zaman içerisinde filomuza katacağız. Özellikle Akdeniz'de uluslararası hukuktan kaynaklı kaynaklarımızı sonuna kadar koruyacağımızı ifade etmek isterim. Barbaros Hayrettin Paşa sismik araştırma gemimiz de Türkiye Petrollerine ait uluslararası sahalarda sismik çalışmalarına devam edecek."

"Nükleerde çalışmalar sürüyor"

Bakan Dönmez, diğer önemli projenin Akkuyu Nükleer Santrali olduğunu hatırlatarak, burada çalışmaların aralıksız sürdüğünü söyledi. Nükleer santrallerin Türkiye'nin enerji sepetindeki en önemli bileşenlerden biri olacağını ve 2023'te Akkuyu'da ilk reaktörün işletmeye alınmasının planlandığını aktaran Dönmez, Sinop Nükleer Santrali'nde fizibilite ve inceleme çalışmalarıyla birlikte üçüncü nükleer santral için de Çin şirketiyle ilgili görüşmelerin sürdüğünü anlattı. Doğalgazda da depolama çalışmalarının devam ettiğini ifade eden Dönmez, temel hedefin 2023'e kadar yıllık gaz tüketiminin asgari yüzde 20'sini depolayacak kapasiteye ulaşmak olduğunu vurguladı. Dönmez, gelecek hafta önemli bir yatırımın hayata geçirileceğini, yıllık 10 milyon ton işleme kapasitesine sahip STAR Rafineri'nin açılışının planlandığını bildirdi. Dönmez, Türkiye'nin mali açıdan güçlü, istikrarlı, şeffaf ve rekabetçi bir serbest enerji piyasasının temellerini attığını aktararak, "Tüm jeopolitik gerilim ve zorluklara rağmen, Türkiye şeffaf ve rekabetçi yapısıyla öngörülebilir bir düzenleyici çerçeveyi başarmıştır. Türkiye bölgesinde yatırımcılar için güvenli bir liman ve önemli bir bölgesel aktör olmayı sürdürecektir." değerlendirmesinde bulundu.

-Kars'tan Edirne'ye her ile güneş santrali

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Türkiye'nin yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarını maksimum seviyede kullanmak için gerekli adımları attığını belirterek "Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihalelerini daha orta ve küçük ölçekte de yapmayı düşünüyoruz. Kars'tan Edirne'ye kadar her ilde 40-50'şer megavatlık güneş enerjisi santrali planlıyoruz." dedi. 

Zirve’nin özel oturumunda moderatörlerin sorularını yanıtlayan Bakan Dönmez, doğalgazda kaynak ve güzergahların bollaşmasıyla daha rekabetçi bir ortam oluşacağını ve şu anda Türkiye'nin önünde doğalgaz kontratları açısından bir fırsat bulunduğunu söyledi.Bazı kontratların sürelerinin sonuna yaklaşıldığını anımsatan Dönmez, artık 20-25 yıllık uzun dönemli kontratlar yerine daha esnek bir yapıyla yürünecek ve kısa dönemli kontratlar yapılacağını, bu şekilde yapılacak gaz kontratlarının da tüketicinin daha lehine olacağını aktardı. Dönmez, doğalgaz dağıtımında geçen yıl Türkiye'nin tarihi bir rekor kırdığını ve 101 ilçeye gaz verildiğini anlattı. Devam eden çalışmalarla yaklaşık 220 ilçenin doğalgaza kavuşmuş olacağını ifade eden Dönmez, doğalgaz konforunun şehirlere olan göçü durdurduğuna da işaret etti. 

Bakan Dönmez, Türkiye'de gazın elektrik üretimdeki payı azalırken şehir ve sanayinin talebini sorunsuz karşılayacak şekilde bir strateji belirlediklerini vurguladı. 

- Akaryakıtta eşel mobile devam sinyali

Akaryakıttaki eşel mobil uygulamasına değinen Dönmez, kur ve petrol fiyatlarındaki artışın yüzde 50 seviyesinde gerçekleştiğini ve bu maliyet artışlarının hepsinin pompaya yansıtılması durumunda tüketici açısından "katlanılamaz bir durumun ortaya çıkacağını" dile getirdi. 

Dönmez, Hazine ve Maliye Bakanlığının bu konuda önemli bir fedakarlık yaptığına dikkati çekerek "Ne zaman kalkar bu uygulama bilemiyoruz ama anlaşılan o ki bir müddet daha devam edecek gibi görünüyor." değerlendirmesinde bulundu. 

- "Orta ve küçük ölçekli YEKA'lar yapılacak"

Türkiye'nin yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının en üst düzeyde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Dönmez, YEKA ihalelerine gelecek dönemde de devam edeceklerini açıkladı. 

Dönmez, yeni YEKA ihalelerinin orta ve küçük ölçekli olabileceğini ifade ederek şöyle konuştu:

"Bunun ilk işaretini YEKA GES-2 ihalesinde de vermiş olduk. Bir başka çalışmamız daha var. Kars'tan Edirne'ye kadar her ilde 40-50'şer megavatlık güneş enerjisi santrali planlıyoruz. Bu işin mühendislik tarafı da var, arkadaşlarımız bunu çalışıyor. Lisanssız güneş enerjisi yatırımlarında geçen yıl bir rekor kırdık. Burada yaklaşık 5 bin megavatlık bir kapasite devreye girdi. Lisanssızlarda önümüzdeki dönemde daha çok çatı ve cephelerin değerlendirilmesinin doğru olacağını düşünüyorum. Çatıda zaten 10 kilovata kadar üst limit var ama iş yerleri için bu bir megavata kadar. Ayrıca, rüzgar enerjisinde dört bölgede 250'şer megavat olmak üzere toplamda bin megavatlık bir YEKA planımız daha olabilir. Rüzgar enerjisinde mevcut santrallerde kapasite artış talepleri vardı, bu konuda da hazırlıklar son noktaya geldi ama yasal bir düzenlemeye ihtiyaç var gibi görünüyor. Bunun için gerekli çalışmayı ileteceğiz ve orada takdir Meclis'in. Burada sektörün önünü açmak istiyoruz. Uygulanabilir, piyasaya maliyet getirmeyen bir model bulmak gerekiyor."

- "Akkuyu, yılda 7,5 milyar metreküplük gaz ithalatını önleyecek" 

Türkiye'nin nükleer enerjideki adımlarına da değinen Dönmez, nükleer santrallerin mevsim koşullarından bağımsız olarak çalıştığını anlattı. 

Dönmez, doğalgaz ithalatının ikame edilmesi açısından da nükleerin çok önemli olduğunu belirterek "Akkuyu tam kapasite devreye girdiğinde yıllık 7,5 milyar metreküplük gaz ithalatından sağlanan elektrik üretimini gerçekleştirebilecek. Sinop'ta ikinci nükleer santral için çalışmalar sürerken, üçüncü nükleer santral için de Çinlilerle görüşüyoruz. Çinlilerle yaklaşık 6 aydır görüşülüyor ama yer henüz netleşmedi. Enerjinin tüketildiği yerde üretilmesi çok önemli ve Trakya bölgesinin de enerji tüketimi fazla olduğu için Trakya üçüncü nükleer için ağırlık kazandı diyebiliriz." diye konuştu.

Bakan Dönmez, Türkiye'nin doğalgaz ve petrol arama ve sondaj çalışmalarındaki güncel durum konusunda ise şunları söyledi:

"Fatih sondaj gemimizle bu ayın sonunda inşallah matkabı çalıştırmaya başlıyoruz, gemi şu anda lokasyonda. Sığ denizde eşzamanlı bir başka noktamız daha var. O da Mersin'de, hazırlık çalışmaları büyük ölçüde tamamlandı. Antalya açıklarındaki derin deniz sondajı olacak. 2 bin 500 metre derinlik söz konusu. Deniz tabanından itibaren de 5 bin ila 6 bin metre aşağıya inilecek. Son derece modern ve teknolojik bir altyapıyı kullanıyoruz. Biz bilimsel olarak yapılması gereken tüm çalışmaları yaptık. Ayrıca, sondaj için ikinci bir gemiyi daha alma çalışmalarımız devam ediyor. Bir sondaj gemimiz Karadeniz'de diğer sondaj gemimiz de Akdeniz'de çalışmalarına devam edecek."

- Enerji verimliliği için yeni finansman modeli 

Türkiye'de enerji verimliliğine çok önem verdiklerini aktaran Dönmez, "Tüketicinin enerji verimliliğinde yapacağı yatırımın belli bir modelle finanse edilmesi gerekiyor. Bankalarla görüşüyoruz, bunun için yurtdışından da ciddi finans imkanları olacak gibi görünüyor. Önümüzdeki hafta ve aylarda parça parça lansmanını yapacağımız gelişmeler olacak." açıklamasında bulundu.

Dönmez, özellikle konutlarda yalıtımın çok önemli olduğunu ifade ederek doğalgazdaki zamlarının etkisinin de ısı yalıtımıyla azaltılabileceğini ve bu sayede faturalarda yüzde 30 civarında tasarruf sağlandığını dile getirdi. 

Yaz saati uygulamasıyla Türkiye'nin teknik ve ekonomik bir karar aldığını vurgulayan Dönmez, Avrupa Birliği'nin de bu konuyu tartıştığını, bu yıl son defa yaz saatini kullanıyor olabileceklerini söyledi. Böylece Avrupa ile Türkiye'nin arasındaki bir saatlik zaman diliminin da kapanmış olacağını belirten Dönmez, yerel yöneticilerin okul ve mesai saatlerini güneşin doğuş ve batış saatlerine göre ayarlamasında fayda olduğunu kaydetti.