Bor

Bor mineralleri, yapılarında farklı oranlarda bor oksit (B2O3) içeren doğal bileşiklerdir.

 

Türkiye'de yaygın olarak bulunan bor mineralleri ise; tinkal, kolemanit ve üleksittir. Bor ürünleri; kimya, malzeme, tarım, inşaat, nükleer enerji, savunma sanayi, temizlik, sağlık sektöründe kullanılmaktadır. Bu sektörlerde çoğunlukla rafine bor ürünleri kullanılmakla birlikte konsantre bor ürünleri de tüketilebilmektedir. Dünya genelinde tüketilen bor ürünlerinin yaklaşık %80'i cam, seramik, tarım ve deterjan-temizlik sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Türkiye, en çok rafine bor ürünlerinin üretimini gerçekleştiren ülkedir. 

 

 

Önemli bor yatakları Türkiye, ABD, Rusya ve Güney Amerika'da yer almaktadır. Ülkemizin bilinen bor madeni yatakları Batı Anadolu'da; Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Bursa-Kestelek ve Balıkesir-Bigadiç'te bulunmaktadır. Bor potansiyelimizin net olarak ortaya konulması doğrultusunda rezerv geliştirme çalışmalarına Bigadiç Master Projesi (BİGMAP) kapsamında devam edilmektedir. Dünyada bor ürünleri tüketimi yaklaşık 3,7 milyon tondur. 2019 yılında dünya bor talebinin yaklaşık %56'sı Türkiye tarafından karşılanmıştır. Türkiye rafine bor ürün üretim kapasitesi 2,7 milyon ton olup 2019 yıl sonu itibarıyla 2,04 milyon ton rafine bor ürünleri üretimi gerçekleştirilmiştir.

 

Ülkemiz 3,3 milyar ton bor rezervi ile Dünya'nın sayılı bor rezervine sahip ülkeleri arasında yer almaktadır. Diğer ülkelerin bor rezervleri incelendiğinde Rusya ve ABD'nin 40 milyon ton, Şili ise 35 milyon ton bor rezervine sahiptir. Yapılan çalışmalar önümüzdeki dönemlerde bor içerikli ürünlerin daha fazla karşımıza çıkacağı yönündedir. Bu kapsamda Ülkemizde bor ürünlerinden yüksek teknolojiye sahip malzemeler elde edebilmek amacıyla Ar-Ge ve laboratuvar çalışmaları devam etmekte olup; Bor Araştırma Merkezi (BAM) kurma çalışmaları sürdürülmektedir.

 

Ülkemiz önemli bor ihracatçı ülkelerden birisidir. Bor ürünleri satışları 2019 yılında miktar bazında yaklaşık 2,06 milyon ton ve değer bazında ise 820 milyon $ olarak gerçekleşmiştir.

 

Yalnızca borik asit ortalama fiyatları incelendiğinde beş yıllık dönemde sürekli bir artış görülmektedir. Bor ürünlerine talebin artmasıyla beraber 2023 yılı fiyat projeksiyonunda bu rakamın 762$/ton olacağı tahmin edilmektedir.

 

 

 

Bor ihracatı yaptığımız ülkeler arasında Çin, ABD, Rusya ve Hindistan yer almaktadır. Türkiye, küresel pazardaki konumunu güçlendirmek amacıyla 2020 yılında % 58 'lik pazar payı fiyatları hedeflemektedir.

 

Askeri amaçlı uygulamalarda zırh malzemelerinde, nükleer uygulamalarda, aşınmaya dayanıklı makine ve seramik parçalarının üretimi gibi farklı alanlarda kullanılmakta olan ileri teknoloji bor ürünlerinden Bor Karbür ürününün, Ülkemizin uzun yıllardır üretimini başarı ile sürdürdüğü borik asit ve bor oksit gibi rafine bor ürünleri kullanılarak Bandırma'da (Balıkesir) üretilebilmesi amacıyla yapılan çalışmalar kapsamında 25.10.2019 tarihinde Bandırma Bor İşletme Müdürlüğü'nde Bor Karbür Üretim tesisinin temeli atılmış olup yapımına yönelik faaliyetler devam etmektedir.

 

BORON temizlik ürününün Ar-Ge çalışmaları Eti Maden bünyesinde sürdürülmekte olup, Koronavirüs ile mücadele kapsamında, kamu olarak öncelikle vatandaşlarımızın ihtiyacının ivedilikle karşılanması amacıyla ülkemizin temizlik sektöründe faaliyet gösteren firmaların altyapı ve imkanları kullanılarak üretimine başlanılan BOREL el dezenfektanı da halkımızın kullanımına sunulmuştur.

Burada yer verilen bilgiler Bakanlığımız Web Sayfası kullanıcılarına bilgi verme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı bir resmi belge niteliği taşımamaktadır.