Bor

Bor, yeryüzünde toprak, kayalar ve suda yaygın olarak bulunan bir elementtir.

Bor mineralleri, yapılarında farklı oranlarda bor oksit (B2O3) içeren doğal bileşiklerdir. Türkiye’de yaygın olarak bulunan bor mineralleri ise; tinkal, kolemanit ve üleksittir. Bu mineralleri içeren cevherlere uygulanan fiziksel zenginleştirme işlemleri sonucunda konsantre bor ürünleri elde edilmektedir. Konsantre bor ürünleri de rafinasyon ile çeşitli rafine bor ürünlerine dönüştürülmektedir.

Bor ürünleri; cam, tarım, kimya, deterjan, seramik ve polimerik malzemeler, metalürji, nanoteknolojiler, otomotiv ve enerji, elektronik ve iletişim, uzay ve hava araçları, nükleer uygulamalar, askeri araçlar, yakıtlar ve inşaat gibi pek çok farklı alan ve sektörde kullanılmaktadır. Bu sektörlerde çoğunlukla rafine bor ürünleri kullanılmakla birlikte konsantre bor ürünleri de tüketilebilmektedir. 2017 yılında Dünya genelinde tüketilen bor ürünlerinin yaklaşık %80’i cam, seramik-frit, tarım ve deterjan-temizlik sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Türkiye, en çok rafine bor ürünlerinin üretimini gerçekleştiren ülkedir.

Önemli bor yatakları Türkiye, ABD, Rusya ve Güney Amerika’da yer almaktadır. Ülkemizin bilinen bor madeni yatakları Batı Anadolu'da; Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Bursa-Kestelek ve Balıkesir-Bigadiç'te bulunmaktadır. Türkiye toplam 3,3 milyar ton rezerv miktarı ile dünya toplam bor rezervi sıralamasında %73'lük pay ile ilk sırada yer almaktadır. Bor potansiyelimizin net olarak ortaya konulması doğrultusunda rezerv geliştirme çalışmalarına Bigadiç Master Projesi (BİGMAP) kapsamında devam edilmektedir. Proje kapsamında 2018 yılında toplam 79.150 metre sondaj gerçekleştirilmiştir.

Dünya bor ürünleri tüketimi yaklaşık 4 milyon tondur. 2018 yılında Dünya bor talebinin yaklaşık %59'u Türkiye tarafından karşılanmıştır.

2018 yılında rafine bor ürünleri üretimi 2,43 milyon ton olarak gerçekleştirilmiştir. Bu üretim rakamının sürdürülebilir şekilde devam etmesi için kurulu kapasite 2,7 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Bor satışları 2018 yılında miktar bazında yaklaşık 2,4 milyon ton ve değer bazında ise 1,013 milyar doları aşmıştır. Eti Maden'in toplam satış gelirlerinin %98’i ihracat gelirlerinden oluşmuştur. İleri teknoloji bor ürünlerinden biri olan bor karbür ürününün Bandırma’da (Balıkesir) üretilebilmesi ve teknoloji transferi konusunda mutabakat zaptı imzalanmıştır. Bu kapsamda, teknik ve ticari görüşmelere devam edilmektedir.

Ayrıca, Eti Maden bünyesinde gerçekleştirilen Ar-Ge çalışmaları sonucu geliştirilen temizlik ürünü, BORON markasıyla tescil ettirilmiş ve üretimi için 2018 yılında Borlu Temizlik Ürünü Üretim Tesisi kurulmuştur.

Türkiye, küresel pazardaki konumunu güçlendirmek amacıyla 2019 yılında 2,4 milyon ton bor ürünü satışı gerçekleştirerek %60’lık pazar payı hedeflemektedir.

Burada yer verilen bilgiler Bakanlığımız Web Sayfası kullanıcılarına bilgi verme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı bir resmi belge niteliği taşımamaktadır.