Ölçme ve Değerlendirme

Birincil enerji yoğunluğu ülke/bölge bazında bir birim GSYİH yaratabilmek için ne kadar enerji gerektiğini ölçen bir enerji verimliliği göstergesidir. Türkiye’nin 2020 yılı birincil enerji yoğunluğu 0,145 tep/bin 2015$, nihai enerji yoğunluğu ise 0,112 tep/bin 2015$ olarak hesaplanmıştır. 

 

Uluslararası bir karşılaştırma yapıldığında; Türkiye’nin 2019 yılı için 0,145 tep/bin 2015$ olan birincil enerji yoğunluğu dünya ortalamasından (0,172 tep/bin 2015$) daha düşük olmakla birlikte OECD ortalamasının (0,105 tep/bin 2015$) üzerinde kalmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinin birincil enerji yoğunluğu ortalaması ise 0,088 tep/bin 2015$ ile gerek OECD gerekse Türkiye’ye kıyasla daha iyi bir seviyededir.

 

 

 

Enerji yoğunluğundaki eğilim; ekonomi ve sanayideki yapısal değişiklikler, enerji tüketim yapısındaki değişimler, sektörlerin verimlilik gelişimi ve nihai kullanıcıların tercih ettiği cihaz/ekipman gibi unsurlardan etkilenmektedir. 2000 yılına göre bir kıyaslama yapıldığında, Türkiye birincil enerji yoğunluğunu %24,5, nihai enerji yoğunluğunu ise %24,8 oranında iyileştirmeyi başarmıştır. 2000-2020 döneminde birincil ve nihai enerji yoğunluğu endeksindeki yıllık bazda ortalama iyileşme oranı ise yaklaşık %1,4 olarak gerçekleşmiştir.

 

 

Enerji Verimliliği Veritabanı: ENVER Portal

 

https://enverportal.enerji.gov.tr adresinden erişilebilen Bakanlığımız enerji verimliliği veritabanı olan ENVER Portalı; 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu uyarınca enerji yöneticisi atamak ve yıllık enerji tüketim verileri bildirmekle yükümlü olan tarafların bilgilerinin toplandığı enerji yönetimi bilgi sistemidir.

 

Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında her yıl Mart ayı sonuna kadar yapılması zorunlu enerji tüketim bildirimleri ile 30 Haziran 2020 tarihi itibariyle ENVER Portalı’nda yaklaşık 1.700 endüstriyel işletme, 1.800 bina, 390 elektrik üretim tesisi ve 74 organize sanayi bölgesi bilgilerinden bir veri tabanı oluşturulmuştur.

 

Kanunda belirtildiği üzere enerji yöneticisi görevlendirmekle yükümlü olan;

 

  • Endüstriyel İşletmeler (yıllık enerji tüketimi ≥ 1.000 TEP)
  • Kurulu Gücü 100 MW ve üzeri Elektrik Üretim Tesisleri
  • Yıllık enerji tüketimi ≥ 250 TEP veya kullanım alanı ≥ 10.000 m2 olan kamu binaları ile
  • Yıllık enerji tüketimi ≥ 500 TEP veya kullanım alanı ≥ 20.000 m2 olan ticari ve hizmet bina sahipleri ve/veya yönetimleri

Her yıl Mart ayı sonuna kadar yıllık toplam enerji tüketimlerini bildirmekle yükümlüdür.

 

Yukardaki şartları sağlamayanlar ise her 5 yılda bir, son 3 yıllık toplam enerji tüketimlerini bildirmekle yükümlüdür.

 

Ölçme Ve Değerlendirme Grubu Sektörel İletişim Bilgileri

 

ENVER Portalının işletmesinde görev alan personelin kullanıcılara yardımcı olması amacıyla oluşturulmuş sektörel e-posta adreslerini aşağıda bulabilirsiniz:

 

Sektörel Kıyaslama (Benchmarking) Raporları

 

Kıyaslama Raporları, EVÇED tarafından 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu uyarınca enerji yoğun sektörlerde yürütülen enerji yönetimi, izleme, analiz ve projeksiyon çalışmaları kapsamında hazırlanmaktadır. 

 

Kıyaslama raporları yardımıyla özgül enerji tüketimine yönelik göstergeler oluşturulmaktadır. Bu göstergeler ile ele alınan sektörde enerji tüketiminin proses bazında analizi gerçekleştirilebilmektedir.

 

2000 yılından beri imalat sanayinde sadece çimento sektöründe yürütülen kıyaslama çalışmaları diğer enerji yoğun alt sektörler için de yapılması planlanmaktadır. Bu amaçla 2020 yılında tekstil ve demir-çelik sektörlerinin de kapsama alınması ile genişletilen kıyaslama çalışmalarının önümüzdeki dönemlerde seramik, kağıt ve kağıt ürünleri imalatı, cam ve cam ürünleri imalatı ile gıda (şeker) sektörlerinde de gerçekleştirilecektir.

 

Kıyaslama Raporları aşağıda belirtilen kazanımları sağlamaktadır:

 

  • İşletmenizin durumunu sektördeki diğer işletmelerle kıyaslama imkanı sunar,
  • İşletmenizin geçmiş yıllardaki verilen i ile mevcut durumunun kıyaslanmasını sağlar,
  • Sektördeki en iyi ve/veya ortalama değerlere göre makul hedefler belirlemenize yardımcı olur,
  • Birim üretim başına enerji yatırım maliyetlerinizi optimize etmenize yardımcı olur,
  • Enerji yönetimi çalışmaları için yardımcı bir araçtır.

 

  • Çimento Sektörü Kıyaslama Raporu : Başkanlığımız tarafından Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği işbirliğinde, ülkemizde çimento imalatı sektöründe faaliyet gösteren endüstriyel işletmelerin enerji tüketimlerini proses bazında birbirleriyle kıyaslayabilmek ve sektörde yapılacak performans iyileştirmelerine yardımcı olabilmek amacıyla Çimento Sektörü Kıyaslama Raporu hazırlanmaktadır.

 

2019 Yılı Çimento Sektörü Kıyaslama Raporu çalışmaları kapsamında 52 Adet entegre ve 12 adet öğütme/paketleme tesisi değerlendirilmiştir. Söz Konusu Kıyaslama Raporunun içeriği şu şekildedir:

 

  • Çimento Entegre Üretim Tesisleri
    • Entegre Üretim Tesisleri Dağılımı
    • Toplam Enerji Tüketimleri
    • Hammadde ve Katkı Dağılımları
    • Kırma Harmanlama Özgül Enerji Tüketimleri
    • Farin Özgül Enerji Tüketimi
    • Kömür Öğütme Özgül Enerji Tüketimi
    • Klinker Pişirme Özgül Enerji Tüketimi
    • Çimento Öğütme Kapasite Kullanımı
    • Birincil ve İkincil Yakıt Kullanımı
    • Elektrik Tüketimi
    • Direkt ve Yakıt Kaynaklı CO2 Emisyon Salımı
    • Enerji Tasarruf Miktarı

 

  • Çimento Öğütme ve Paketleme Tesisleri
    • Öğütme ve Paketleme Tesisleri Dağılımı
    • Toplam Enerji Tüketimleri
    • Yardımcı Hammadde Kullanımı
    • Kırma Harmanlama Özgül Enerji Tüketimleri
    • Çimento Öğütme Kapasite Kullanımı
    • Çimento Özgül Enerji Tüketimleri
    • Birincil Yakıt Kullanımı
    • Elektrik Tüketimi
    • Enerji Tasarruf Miktarı

Çimento Üretim Süreçleri ve Kıyaslama Sınırları

 

  • Tekstil Sektörü Kıyaslama Raporu: Başkanlığımız tarafından Türkiye Tekstil Terbiye Sanayicileri Derneği ile işbirliğinde, ülkemizde Tekstil, Deri Ürünleri İmalatı Sektöründe faaliyet gösteren endüstriyel işletmelerin enerji tüketimlerini proses bazında birbirleriyle kıyaslayabilmek ve sektörde yapılacak performans iyileştirmelerine yardımcı olabilmek amacıyla kıyaslama raporları hazırlanmaktadır.

2018 kıyaslama raporu kapsamında 218 adet Tekstil, Deri Ürünleri İmalatı işletmesi değerlendirilmiştir. Söz Konusu Kıyaslama Raporunun içeriği şu şekildedir:

 

  • Tekstil Sektörü Kıyaslama Çalışması
    • Hammadde Kullanım Oranları
    • Boyar Madde Kullanım Oranları
    • Ana Kimyevi Madde Kullanım Oranları
    • İplik Ön Hazırlık Kapasite Kullanım Oranı
    • İplik Ön Hazırlık Özgül Enerji Tüketimi
    • İplik Büküm Kapasite Kullanım Oranı
    • İplik Büküm Özgül Enerji Tüketimi
    • İplik Boyama Kapasite Kullanım Oranı
    • İplik Boyama Özgül Enerji Tüketimi
    • İplik Boyama Özgül Elektrik Enerjisi Tüketimi
    • İplik Boyama Prosesinde Su Tüketimi
    • Dokuma Kapasite Kullanım Oranı
    • Dokuma Özgül Enerji Tüketimi
    • Dokuma Özgül Isı Enerjisi Tüketimi
    • Örme Kapasite Kullanım Oranı
    • Örme Özgül Enerji Tüketimi
    • Kumaş, Baskı, Boya ve Terbiye Kapasite Kullanım Oranı
    • Kumaş, Baskı, Boya ve Terbiye Özgül Enerji Tüketimi
    • Kumaş, Baskı, Boya ve Terbiye Özgül Isı Enerjisi Tüketimi
    • Kumaş, Baskı, Boya ve Terbiye Özgül Elektrik Enerjisi Tüketimi
    • Kumaş, Baskı, Boya ve Terbiyede Su Tüketimi
    • Tekstil Sektörü Enerji Yoğunluğu (2010 Yılı Fiyatlarıyla)
    • Ülkeler Enerji Yoğunluğu (2010 Yılı Fiyatlarıyla)
    • Tekstil Sektöründe Nihai Enerji Tüketimi
    • Tekstil Sektöründe Enerji Tasarruf Potansiyeli

Tekstil Üretim Akış Şeması

 

  • Demir-Çelik Sektörü Kıyaslama Raporu: Başkanlığımız tarafından ülkemizde demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren endüstriyel işletmelerin enerji tüketimlerini proses bazında birbirleriyle kıyaslayabilmek ve sektörde yapılacak performans iyileştirmelerine yardımcı olabilmek amacıyla Demir-Çelik Sektörü Kıyaslama Raporu hazırlanmaktadır.

2019 Yılı Demir-Çelik Sektörü Kıyaslama Raporu çalışmaları kapsamında 3 Adet entegre ve 19 adet elektrik ocaklı tesis değerlendirilmiştir. 

 

Başkanlığımızın ana faydalanıcısı olduğu ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen “Enerji Verimliliğinde Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi İçin Teknik Destek Projesi” ile teknik paydaşlar ve tüm kamuoyunda farkındalığın artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Proje faaliyetleri çerçevesinde Başkanlığımız tarafından yürütülen kıyaslama çalışmalarının enerji yoğun sanayi alt sektörlerin tamamında ve bina sektöründe yaygınlaştırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda hazırlanan beş yeni rehber doküman paydaşların kullanımına sunulmuştur. 

 

Güncelleme Tarihi: 29.11.2021