Çinko

Çinko, yaygın olarak kullanılan metallerden biridir. Eski çağlarda, Yunan ve Mısır medeniyetlerinde, bakır ile karıştırılarak mücevher ve ölü küllerinin saklandığı kapların yapımında kullanılmıştır. Daha sonra, Orta Çağ'da, Çin ve Hindistan'da metal olarak üretilmiştir ve Çin'den Avrupa'ya Orta Çağ'ın sonlarına doğru gelebilmiştir.

 

MTA verilerine göre ülkemizde Çinko metal içerik kaynağımız 2,3 milyon ton seviyesindedir. Dünyada ise tanımlanmış çinko kaynağı 1,9 milyar ton olarak hesaplanmıştır. 

 

Çinko kullanım açısından demir dışı metaller içerisinde alüminyum ve bakırdan sonra gelen en önemli üç metalden birisidir. Bu üç metal başlıca, demir ve çeliğin korozyona karşı direncinin artırılmasında, döküm sanayinde kullanılan özel alaşımlar ile pirinç alaşımların yapımında kullanılmaktadır. Geri dönüşüm oranı görece düşük olup büyük oranda madencilik faaliyetlerine bağlı olan çinko ayrıca çatı kaplama malzemelerinde ve lastik sanayisinde de (ZnO olarak) kullanılmaktadır. 

 

Küresel ölçekte toplam rezerv miktarı 250 milyon ton seviyesinde olup Avustralya bu noktada %27'lik pay ile birinci sıradadır. 

 

2020 ve 2021 yıllarında dünya genelinde yıllık yaklaşık 13 milyon ton çinko üretilmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti %33'lük pay ile üretimdeki en büyük oyuncudur. Ülkemizde 2020 yılı itibariyle tüvenan çinko üretimi 318.883 ton olmuştur. 

 

Ülkemizin son beş yılda yaptığı tüvenan çinko ihracatı 423 ile 855 bin ton arasında değişiklik göstermiştir. 2021 yılında yapılan 855.000 ton tüvenan çinko ihracatından 470 milyon ABD$ gelir elde edilmiştir. 

 

 

İthalat değerlerinde de 2017 yılı itibariyle artış yaşanmış olup 2021 yılında yapılan 14.172 ton tüvenan çinko ihracatı son beş yılın en yüksek değeridir. 

 

 

Ülkemiz son 5 yılda 250 ile 331 bin ton aralığında değişen miktarlarda rafine edilmiş çinko ithal etmiştir. İhracatımız ise 2 ile 10 bin ton arasında değişim göstermiştir.   2021 yılında ortalama çinko fiyatı 3.900 ABD$/ton olup 2022 yılı Mart ayında 3.830 ABD$/ton seviyelerine kadar gerilemiştir. 

 

Ülkemizde Balıkesir-Balya Rize-Çayeli'nde bulunan madenler çinko üretimi yapılan başlıca işletmelerdir. 

 

Güncelleme Tarihi: 20.05.2022

Burada yer verilen bilgiler Bakanlığımız Web Sayfası kullanıcılarına bilgi verme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı bir resmi belge niteliği taşımamaktadır.