Uranyum

Genellikle kayaçlar içerisinde ve sularda eser miktarda bulunur. Yer altı su tablasının üstünde ve yakın seviyelerindeki mevcut oksidasyon şartlarında +6 değerlikli uranyum içeren ikincil uranyum mineralleri kolayca eriyebilirler (sudaki pH değerinin artmasıyla) ve uranil iyonları halinde solüsyona geçerek yer altı suları ile uzun mesafelere taşınırlar. Taşınma sırasında uygun redüksiyon (indirgeme) şartlarıyla karşılaştıklarında +4 değerlikli uranyuma redüklenerek Uraninit ve Pitchblende (uranyum oksit içeren maden cevheri) olarak çökelir ve böylece uranyum yatakları oluşur. Başlıcauranyum mineralleri uraninit, autinit, pitchblend, tobernit ve koffinittir. Madencilik sektöründe, bir uranyum sahasının değerlendirilme aşamasında; cevherin U3O8 tenörü, rezervi, maden işletme ve cevher kazanım teknolojisi bir bütün olarak değerlendirilmektedir. Bu yüzden rezerv miktarının 10.000 ton ve tenörünün %0,05 U3O8 üzerindeki değerlere sahip olan uranyum cevher yatakları şu an için işletilebilir özelliktedir. Günümüzde çıkarılan uranyum madenleri %0,1-%1 oranında U3O8 içerdiğinden çıkarılan maden, bir ön zenginleştirme işleminetabi tutulmaktadır.

2024 yılı sonu itibarıyla dünyada 5,93 milyon ton uranyum kaynağı bulunmaktadır ve 2024 yılında 60.213 ton uranyum üretilmiştir. Dünyadaki uranyum üretiminin yaklaşık yarısı Avustralya, Kazakistan ve Kanada tarafından sağlanmaktadır. Üretilen uranyumun %55'ten fazlası yerinde liç ile üretilmektedir. 2024'te Avustralya en büyük uranyum payını (dünya arzının %28'ini) üretirken onu Kazakistan (%14) ve Kanada (%10) takip etmektedir. 

MTA’nın son yıllardaki keşifleri ile ülkemizin uranyum (U₃O₈) kaynağı (%0,017-0,24 tenörlü) 54.978 tona ulaşmıştır. Keşiflerin yapıldığı iller Manisa, Uşak, Yozgat, Aydın, Nevşehir ve Malatya’dır. MTA keşfine yönelik ekonomikliği ve teknolojik kazanımı hakkında bir çalışma yapılmamıştır. Bu keşiflere ek olarak Aydın-Söke’de 547,6 ton %0,002-0,8 tenörlü uranyum rezervi tespit edilmiştir.

Uranyum (U₃O₈) fiyatı 2017 yılından 2024 yılına kadar artış gösterirken 2025 yılında düşüş yaşamıştır.

Güncelleme Tarihi: 18.05.2026